Yapay zeka uzmanı nedir? Ne iş yapar, nasıl olunur?
Kısa cevap: Yapay zeka uzmanı, bir kurumun verisiyle çalışan makine öğrenmesi ya da büyük dil modeli (LLM) tabanlı sistemleri tasarlayan, kuran, test eden ve güvenli şekilde işleten bilişim çalışanıdır. Türkiye'de kamu ilanları bu kadroya genellikle mühendislik, matematik ya da fizik lisansı, birkaç yıl yazılım deneyimi ve en az iki programlama dili şartı koyuyor. Örneğin İŞKUR'un 18 Ekim 2026 ilanında Yapay Zeka Uzmanı için brüt maaş tavanı 153.747 TL, Kıdemli Yapay Zeka Uzmanı için 230.620 TL (ilanın ayrıntıları).
Ne iş yapar?
- Kurumun sorununa uygun modeli seçer: hazır bir dil modelini kullanmak, açık ağırlıklı bir modeli kendi sunucusunda çalıştırmak ya da kendi modelini eğitmek.
- Veriyi hazırlar: temizleme, etiketleme, kişisel verileri ayıklama (KVKK).
- Belgelerden cevap veren sistemler kurar (RAG: modelin cevabını kurumun kendi belgelerine dayandırması; vektör veritabanı).
- Yapay zeka ajanlarını başka sistemlere bağlar ve yetkilerini sınırlar.
- Modelin doğruluğunu, maliyetini ve güvenliğini ölçer; yanlış ya da zararlı çıktıları izler.
Hangi beceriler isteniyor?
| Alan | Örnek |
|---|---|
| Programlama | Python (çoğu ilanda şart), SQL, bir ikinci dil |
| Makine öğrenmesi | PyTorch ya da TensorFlow, model değerlendirme |
| Dil modelleri | Prompt tasarımı, RAG, ajan mimarileri |
| Altyapı | Docker, Kubernetes, GPU sunucuları, bulut |
| Güvenlik | Prompt enjeksiyonu, veri sızıntısı, erişim yetkileri |
Ne yapmalı? (bu mesleğe girmek için)
- Python'u ve temel istatistiği öğren; ücretsiz kaynakla başlamak yeterli.
- Küçük ama gerçek bir proje yap: kendi belgelerinden cevap veren bir RAG uygulaması gibi. Kodu herkese açık bir depoda tut.
- Bir modeli kendi bilgisayarında çalıştırmayı dene; kaynak tüketimi ve gizlilik farkını görürsün (yerel yapay zeka karşılaştırması).
- Yapay zeka güvenliğini öğren: OWASP'ın LLM uygulamaları için Top 10 listesi iyi bir başlangıç (ücretsiz öğrenme yolu).
- Kamu ilanlarını Kariyer Kapısı'ndan, özel sektör ilanlarını iş sitelerinden takip et; deneyim şartı genelde 3 yıldan başlıyor.
Sık sorulanlar
Yapay zeka uzmanı olmak için hangi bölümü okumalıyım?
Bilgisayar ya da yazılım mühendisliği en doğrudan yol. Kamu ilanları genellikle elektrik-elektronik ve endüstri mühendisliğini, alt kadrolarda matematik, fizik ve istatistiği de kabul ediyor.
Yapay zeka uzmanı maaşı ne kadar?
Kuruma ve deneyime göre çok değişiyor. Kamu sözleşmeli bilişim kadrolarında tavan ücret katsayıyla belirleniyor: İŞKUR'un Ekim 2026 ilanında Yapay Zeka Uzmanı için brüt tavan 153.747 TL, kıdemli için 230.620 TL.
Prompt yazmayı bilmek yapay zeka uzmanı olmak için yeterli mi?
Hayır. İlanlar prompt tasarımının yanında programlama, veri işleme, sistem kurma ve güvenlik deneyimi istiyor.