Sahte mi? · DOSYA No.0303 Kasım 20263 dk okumaGüncellendi: 3 Kasım 2026

El emeği dolandırıcılığı: yapay zeka satıcı nasıl anlaşılır?

KISACAEl emeği dolandırıcılığı: ağlayan satıcı ve atölyesi yapay zekayla üretiliyor, ürün seri üretim çıkıyor. 3 işaret ve Google Lens ile 10 saniyelik kontrol.

Kısa cevap: Instagram, TikTok ve Facebook'ta "atölyem kapanıyor, bir sipariş hayatımı kurtarır" diye ağlayan el emeği satıcılarının bir kısmı gerçek değil: kadın da atölye de yapay zekayla üretiliyor. Bilişim uzmanı Osman Demircan'ın Hürriyet'e anlattığına göre (2 Kasım 2026) üç risk var: seri üretim bir ürüne el emeği fiyatı ödemek, ürünün hiç gelmemesi ve sahte ödeme sayfasında kart bilgisinin çalınması. Para göndermeden önce ürün fotoğrafını Google Lens ile aratmak 10 saniye sürer.

Nasıl anlaşılır? 3 işaret

Hesap yeni, takipçi çok: Birkaç günlük hesapta binlerce takipçi ve birbirine benzeyen övgü yorumları. Instagram'da profilde ⋯ › Bu hesap hakkında ekranı katılma tarihini gösterir.
Sadece kişisel hesaba havale: Kapıda ödeme ya da güvenilir bir alışveriş sitesi yok, yalnızca bir kişinin IBAN'ı var; "son 2 saat, stok bitiyor" diye acele ettiriyor.
Aynı fotoğraf her yerde: Ürün ya da atölye görüntüsü başka hesaplarda, toptan satış sitelerinde de çıkıyor. Videoda dudak ile ses uyumsuz, eller ya da aletler bozuk görünebilir; bunların olmaması videonun gerçek olduğunu kanıtlamaz.

Ne yapmalı?

Ürün fotoğrafının ekran görüntüsünü al, Google uygulamasında ya da Google Fotoğraflar'da Lens simgesine dokun ve görseli arat. Aynı ürün toptan sitede çok daha ucuza çıkıyorsa durmak için yeterli sebep.
Kişisel IBAN'a para gönderme. Kapıda ödeme, güvenilir bir pazar yeri ya da kartla iade hakkı olan bir ödeme yolu seç.
Mesajla gelen ödeme linkine kart bilgisi girme. Adres çubuğunda tanımadığın bir alan adı varsa sayfayı kapat.
Kart bilgisini girdiysen hemen kartın arkasındaki numaradan bankanı ara, kartı kapattır. Para gönderdiysen dekontu, yazışmaları ve ilanın ekran görüntüsünü sakla, ilk dakikalarda yapılacaklara bak.
Hesabı platforma "dolandırıcılık" olarak bildir, şüpheli linki Siber Güvenlik Başkanlığı'na ilet.

Sık sorulanlar

Ağlayan satıcı videosunun yapay zeka olduğunu nasıl anlarım?

Kesin bir yöntem yok. Dudak ile sesin kayması, parmak ve alet bozuklukları, aynı atölye görüntüsünün farklı hesaplarda kullanılması işaret olabilir. Asıl kontrol videoya değil hesaba ve ödeme yoluna bakmaktır. Ayrıntı: deepfake nedir.

El emeği ürün alırken hangi ödeme yolu daha güvenli?

Kapıda ödeme, güvenilir bir pazar yeri ya da kredi kartı. Kişisel IBAN'a havale yaptığında para geri alınması çok daha zordur. Sadece alışverişte kullandığın, limitli bir sanal kart da riski azaltır.

Gerçek el emeği satıcıları nasıl ayırt edilir?

Uzun süredir açık bir hesap, gerçek müşterilerin ürün fotoğraflı yorumları, açık iade koşulları ve birden fazla ödeme seçeneği iyi işarettir. Gerçek üreticiler de bu yöntemden zarar görüyor: tasarımları kopyalanıp başka hesaplarda satılabiliyor.

Para gönderdim, ürün gelmedi. Ne yapmalıyım?

Yeni ödeme yapma, yazışmaları ve dekontu sakla, bankanı ara ve 155'e (jandarma bölgesinde 156) ihbarda bulun. Kartla ödediysen bankadan itiraz iste.

Kaynaklar

Videodaki hesap, ürün ve ödeme ekranları örnek olarak çizildi; gerçek bir kişiye ya da markaya ait değil.